"БИЗИН ТИЛ" , журнал
zakir_5535
 Бу гюн почтадан Хасавюрт шагьардан Рашид Гарунов йиберген китапланы алдым. Китаплар булан бирче  журнал да бар эди.
 Журнал янгъы чыкъгъан, биринчи номери бу йыл январь айда.
 Бек арюв гёрдюм янгъы , къумукъ тилде чыкъгъан журналны.
 Гьали журналны суратларын ва  редактор Рашид Гарунов язгъан баш макъаланы саламан.
 -----------

Read more...Collapse )

ЗАЙНАЛАБИТ БАТЫРМУРЗАЕВ. ШИЪРУ.
zakir_5535



ТАНГЧОЛПАН

Кёкню къаплагъан къалын булутлар,
 Бир-бирлеп олар гетелер ари.
 Гёрюне кёкде бир ярыклы юлдуз,
 Гьона, ол Тангчолпан хари.
 Дагъы! Тангчолпан ол, ярыкъ яягъан,
 Азиз Дагъыстанны сыйлы элине.
 Гьона! Ачылып геле кёк къырыйлары,
 Уяна Дагъыстан, танг да билине...

       "Тангчолпан", 1917 й
 
 ( 99-чу бет )

----------------

Read more...Collapse )


ЖАМИНАТ КЕРИМОВА. ШИЪРУ
zakir_5535
Къумукъ шаир Жаминат Керимованы шиърулары...


  --------

     БИЗГЕ ЁЛ САЛАРМЕДИНГ

  Сюювюм къардай явуп,                        
   Уьстюнге борай буса,
   Сени сюювюнг къайда ? -
   Деп сагъа сорай буса,

   Жавапланмай титиреп,
   Тирелип къалармединг ?!
   Яда къарланы кюреп,
   Бизге ёл салармединг ?

  ( 26 -чы  бет )
Read more...Collapse )

ТАШ
zakir_5535
 Табиат да суратгезевде  гёзюме тие къужурлу затлар : ткъурукъан терекни бутакълары,  ел авдаргъан терек тамурлар, оьзен ва кёл ягъаларда уллу ва гиччи ташлар.  Алгъасамайлы гезесе къужурлугъу оланы билине, гёрюне бек яхшы. Бирлерин суратлап гетемен, бирлерин оьзюмю "хуржунума" салып уьйге гелтиремен.  Уьйге гелтирилгенлери  сонг ерлешине  чебер яратувчулукъумланы  арасында.
 ----
   Чудь кёльню ягъасынагъы ташланы суратлары ::
 

Read more...Collapse )

"АШ БЕР"
zakir_5535
         Яякълар ойнатар эдик...

 Къыш заманда, интернетде ишлеп турагъанна, танапусну заманы гелди деп ойлашгъанда эсиме гелди - танапус вагътиде бир аз заман  "яякълар ойнатмагъа" да герек деп.
   Шо ойлашувгъа тийшишли "Къумукъланы йырлары" деген китапда язылгъан булай сатырлар да.

   * * *
  "Аш бер" деп айтагъанны орнуна бирев булай дей болгъан :
       -  Екмеге оьгюз буса,
       Минип чыгъма ат буса,
       Яякълар ойнатар эдик,
      Гюйшемеге зат буса.
 
 * * *  ( 426 чы бет)

     ( Къумукъланы йырлары. Биринчи китап. Макъаламлы йырлар./Сост. Абдулгьаким Гьажиев. - Махачкала : Даг. кн. изд-во, 1991. - 640 с. )
------------
 

Read more...Collapse )

КЪЫШ ЙЫЛАН
zakir_5535
 
   -------------
 
  ----------
   Язбашдан гюзге ерли  табиатда - къайырчакъларда, агъачлыкъда, авлакъларда , оьзенлерде, кёллерде ёлугъа  йыланлар. Бирлери ув булангъы - олардан адам сакъ болма герекли, бирлери - увсуз - тек олагъада ёлукъмагъа адамлар сюймей. Къышда йыланлар оьзлер билеген ерлеге-тешиклеге  гирип , язбаш болгъунча  гёрюнмей.
   Гёрюнмейген заманда язгъандыр къумукъ шаир Агьмат Жачаев , яшлар учун, чечеген ёммакъны йыланны гьакъынна)
 ... Сююпге ошайгъан жан,
     Сюйкелип яшайгъан жан,
     Бакъаны тутма уста,
     Савлайын ютма уста,
     Тили ярылгъан эки,
     Тикленивю - биз-беки,
     Къынгъыр гьыз къоя артда,
     Инишкам къоргъа, гьатта,
     Этме ону суратын,
     Энни айтыгъыз атын!
      ...
      Табиатгъа кыш вагътиде чыгъып  ёлукъдум  терек бутакъларда кёп къыш йыланланы ва суратын этмедим, тек суратладым бир-нечесин оланы. Къыш йыланлар  табиатда шыплыкъны ва сувукъ чакъны сюелер бек. Олар къонгъан бутакъгъа тияран ел урса, яда къол тийсе олагъа ала-топан чыгъа  ва гёз юмуп битгенче къарлы явун болуп ерге тёгюлюп ёкъ бола.  Бу гюнгю гезевюмде кёп къыш йыланлар  гёз юмгъанча ёкъ болду - бирлерин суратлама бажарылды.
   -------------

Read more...Collapse )

СПб. "ZINGER"
zakir_5535
                            ... Алдымда "ЗИНГЕР" машин...

 Санкт-Петербург шагьарда гезевде кёп оьтемен  бир уллу, арюв уьйге сукъланып. Бу уьй "Невский проспект" деген орамны ва "канал Грибоедова"  деген татавулну мююшюне ерлешген. Бу уьй  "Зингер уьй" деп белгиленген пача заманлардан берли . О заманлар бу уьйде ерлешген болгъан опурагъ тигеген машинлени ясав  ва сатыв этеген бирлешив ( компания "Zinger"( "Зингер").
 Совет гьукуматны заманларында "Китап уьй" ( "Дом Книги" ) деп юрюледи. Совет гьукумат тозулгъандан сонг уьйге биринчи аты къайтарылды.
 .... Къумукъ тилде бу бирлешню малы - "Зингер" машин" деп эсгериле. Гезевде , уьйню янындан оьтегенде, эсиме аламан  къумукъ сарынлардагъы  сёзлени.
 Китапда "Арювлюгюнг - гюн чырай" деген сарында язылгъан гесеги :

"... Акъталадай  боюнг-союнг
      Татавул ягъада оьсеген,
      Гьар санынг тюрлю жавгъар
      Бизин пачалыкъ гесген.

    Алдымда "Зингер" машин,
     Инеси ёкъ, йиби ёкъ.
     Суратынгны алгъанман,
     Сёйлемеге тили ёкъ.

     Алма бавда алмасан,
     Баъли бавда баълисен.
     Бал къошгъанмы, билмеймен,
     Не аламат татлисен! ... "


   ( 509-нчу бет)
  ----------------
  ( Къумукъланы йырлары. Биринчи китап. Макъамлы йырлар. /Сост. Абдулгьаким Гьажиев -  Махачкала : Даг. кн. изд-во, 1991. - 640 с.
   Песни кумыков. Книга первая. Лирические песни. )
 -------------


 -----

Read more...Collapse )

НУГЬАЙ БАТЫРМУРЗАЕВ. ХАБАРЛАР
zakir_5535
                          МОЛЛА НАСИРДИННИ ХАБАРЛАРЫ

           

____________________________________________________________________

 * * *

      4.

     Бир гюн яш гишилер жыйылып гючден-къуватдан лакъыр этип тура эди. Молла Насирдин :
 - Мен гьали къарт да болгъанман, буса да гючюм бир де таймагъан, - деди.
 - Неден билесен? - дедилер.
 Молла Насирдин :
 - Бизин абзарда бир уллу таш бар. Улан заманымда да, не этип де, еринден тербетип болмай эдим. Гьали де, не этсем де, хозгъалтып болмайман, - деди.
 --------
 
---------------------------------------------------

      5.

   Бир гюн Молла Насирдинни къатыны шорпа этген эди. Чыгъарып, тузу-заты бармыкен деп алып, къашыкъ булан ичип йиберген эди. Къайнар болгъан экен, авзунбиширип, гёзьяшлары чыгъды.
   Молла Насирдин :
   - Неге йылайсан? - деди.
   Къатыны :
   - Анам пакъыр шорпаны сюе эди, шо эсиме тюшюп йылайман, - деди.
   Молла да инанып, алып къашыкъ булан шорпаны ичген. Авзу бишип, гёзьяшлары чыкъды.
    Къатыны :
    - Сен неге йылайсан? - деди.
    - Ананг оьлюп, сен къалгъангъа йылайман, - деди.

 ( стр. 275-276 )



  * * *
 ----------------------
    Нугьай Батырмурзаев.
Дюнья биз не этсек тюзелир?
/ Китапны тизлеген Салав Алиев/
- Хасавюрт,  Изд-во "Абусупиян", 2015.  С 426.


 ===============

ЙЫРЧЫ КЪАЗАКЪ. ШИЪРУ.
zakir_5535
 Сибирден посылка этилип гелген китап "Йырчы Къазакъ. Заман гелир" - да шиъру :

 
Read more...Collapse )

АМАНХОР. Шиърулар.
zakir_5535
  Гетген дёвюрлердеги  къумукъ шаир Аманхорну, бу гюнлерде де о заманларда язылгъан, халкъны гертиликге гёзюн ачагъан,   эки шиърусу...
 -------

Read more...Collapse )

?

Log in